Rouwe stilte …

De liefde en de leegte
het is er tegelijk
Toen jij wegvloog als een vlinder
maakte je de hemel wereldrijk

Vier maanden na het overlijden van Jayden merk ik dat mijn rouwproces pas echt volop in gang komt. De stilte is oorverdovend stil. Steeds dieper in mijn gevoel begint nu door te dringen wat mijn hoofd al lang weet: hij komt nooit meer thuis. De liefde die wij deelden doet nu zo vreselijk veel pijn. De liefde is er nog steeds, maar ik kan er geen fysieke uiting meer aan geven, wat het gemis zo intens maakt. Zijn bed staat nog iedere dag ontvankelijk klaar in zijn kamer, de snoezellampen branden vierentwintig uur per dag, alles in zijn fysieke ruimte staat nog exact zoals het was, alsof hij elk moment weer thuis zal komen. Steeds wanneer ik er langs loop en naar binnen kijk, besef ik opnieuw: ‘Het staat er wel zo mooi, maar jij zult nooit meer jouw bed vullen, wij zullen hier nooit meer samen knuffelen, kletsen voor het slapen, een boekje lezen, slapen’. Het doet zeer, zo godvergeten zeer. Woorden kunnen het niet eens omschrijven, doen geen enkel recht aan de werkelijke pijn die ik voel. Het is een verscheuring die het diepst van mijn wezen raakt en geen enkel woord kan de volledige diepte beschrijven van hoe dat voelt.

Deze week moet ik zijn kamer leeghalen, alles opruimen. Maandag wordt zijn zorgunit weggehaald door de gemeente. Steeds meer afscheid nemen, realiteit door laten dringen. De ruimte die nog altijd klaar staat voor hem gaat weg, hij komt niet meer thuis. Met iedere stap die ik vooruit maak, voelt het alsof ik hem verder achterlaat. Ons leven samen verdwijnt steeds meer uit mijn realiteit van nu, herinneringen is alles wat overblijft. Zijn kleren die in een doos gaan, zijn speelgoed dat naar de zolder gaat, zijn snoezellampen die verkocht worden, zijn bed wordt vanmiddag opgehaald door Medipoint, zijn verzorgingsspulletjes uit de badkamer die zijn toilettas ingaan en in een doos gaan, zijn kamer die straks weg gaan. Ook al is hij er vier maanden zelf al niet meer fysiek, nu verdwijnt ook alles wat van hem is geweest in dozen of naar andere kindjes. Het is een doorlopend proces van afscheid nemen waarin de realiteit steeds voelbaarder wordt.

In Java besteedden we naast de rouw ook veel aandacht aan zingeving vinden, aan wat mijn zielsverlangen is, waar ik gelukkig van word, wat voor mij een reden kan zijn om door te blijven gaan. Ik weet nog dat ik met heel veel zin weer terug naar huis ging, zin om mijn leven weer op te pakken en doelgericht, stap voor stap te gaan werken aan het toekomstbeeld wat ik voor mezelf wil creëren. Thuis voelt het allemaal weer zo immens leeg en zinloos. Ook al word ik best wel vrolijk van alle ideeën die ik bedacht had, het doet er gewoon niet toe. Het weegt niet op tegen het verlies. Het brengt niet terug wat ik zo mis. Het enige dat ik écht verlang krijg ik er nooit meer terug. En iedere stap die ik moet zetten richting die toekomst, hoe klein dan ook, voelt zo zwaar en kost me zoveel energie en schuldgevoel, dat het een immense opgave begint te lijken om daadwerkelijk te komen tot het verder gaan.

Het voelt alsof ik mezelf compleet opnieuw moet uitvinden, volledig terug bij af, vijftien jaar terug in de tijd. Als vrijgezelle jonge meid van twintig die net op zichzelf is gaan wonen, opzoek moet naar haar eerste echte baan, nog aan de start van haar leven staat. Alleen nu niet meer zo jong en onbevangen als toen. Het is alsof al de laatste vijftien jaren van mijn leven gewoon compleet uitgewist zijn. Alsof dat alles een mooie droom is geweest en ik nu wakker word om te beseffen dat de realiteit niets meer dan één grote nachtmerrie is.
Ergens zou het ook iets moois kunnen zijn, de kans om mezelf vanaf nul gewoon volledig opnieuw uit te vinden. Maar ik wil mezelf helemaal niet opnieuw uit moeten vinden. Ik wil mijn mooie droom terug. Ik ben Jaydens mama. Maar in deze realiteit ben ik dat alleen nog maar van binnen. Voor de buitenwereld ben ik weer die vrijgezelle dame die geen idee meer heeft wat ze van het leven wil. Ik doe niet meer mee in de wereld van ouders. Fysiek ben ik geen mama meer. De rol die ik tien jaar heb vervuld is uitgewist alsof hij nooit bestaan heeft.

Vannacht droomde ik dat ik in een winkel was, waar ik een groot romperpakje tegenkwam. Ik wilde het kopen voor Jayden. In mijn droom wist ik ook dat hij was overleden, maar toch wilde ik het romperpakje kopen, om in zijn herinneringenkist te bewaren. Zo zit hij en het mama zijn nog in mijn systeem, als ik toevallig iets leuks tegenkwam voor hem, dan kocht ik dat voor hem. Nu koop ik spulletjes om op zijn graf te zetten. Maar ja, dat staat ook een keer vol en wat doe je dan met al die spulletjes? Er zit geen herinnering aan hem aan en je kunt ook niet alles maar blijven bewaren….

Hem verliezen heeft me lamgeslagen. Niet een gat in alleen mijn hart achtergelaten, maar mijn hele wezen is één grote en lege holte geworden zonder invulling. Hoe kom ik door die donkerte heen? Al mijn toekomstplannen worden momenteel overschaduwd door de rouw. Ik zie de lichtpuntjes wel, de zingeving om door te gaan, maar ze worden overschaduwd door het gemis, het weegt gewoon niet op. Het liefste kruip ik onder de deken in bed en wacht ik tot de dood me komt halen, zodat ik eindelijk weer bij hem kan zijn, het enige waar ik echt naar verlang. Begrijp me niet verkeerd, ik wil niet dood, ik denk niet aan zelfdoding. Maar als de dood me nu in mijn slaap zou komen halen, dan zou ik daar volledige vrede mee hebben en dankbaar voor zijn. Wanneer mijn verdriet zo diep gaat en er niemand is om me op dat moment op te vangen, dan gaan de gedachten wel eens door mijn hoofd. De dood is de enige weg terug naar hem, maar ik moet nog zo lang voordat ik daar ben (ik wordt over drie weken vijfendertig) en daar word ik intens verdrietig van. Zoals ik lees en hoor over de rouw om je kind, is dat de pijn nooit minder wordt. Het wordt onderdeel van je en je draagt het de rest van je leven mee. Ik heb werkelijk geen idee nog hoe ik dit een leven lang kan blijven dragen. Dat maakt me bang en het veroorzaakt een zware depressie, waarin ik het liefst niet meer verder ga, ik wil dit niet de rest van mijn leven blijven dragen, het kost zoveel energie en het doet zoveel pijn.

Het is hier zo donker, ik zie geen hand voor m’n ogen
Maar ik volg jouw stem, ik volg wat ik nog ken
Wie jij nog bent, maar vertel me wie ik nu ben
Jij die leegtes verdoofde, maar laat me even geloven
Dat jij nog bij me bent
Laat me even hopen, even hopen
Laat me even hopen, laat me even hopen

Er is veel veranderd, maar schat wees niet bang
Waar we nu op lopen is het pad dat leidt naar angst
Ik weet het bijna zeker, hou me vast het duurt niet lang
We zijn precies waar we moeten zijn
Want zonder wrijving is er geen glans
Kom dansen met me

Dansen wij met demons, hand in hand
Vinden troost in onze liefde, met pijn in ons hart
Geef het nog heel even, alles moet nu breken
Zie jou in mijn pijn, hou me los van dichtbij

~Hou me los van dichtbij; Jonna Fraser en Tabitha~

Bovenstaande tekst is de songtekst van het nummer ‘Hou me los van dichtbij’ van Jonna Fraser en Tabitha (met één kleine aanpassing: de zin ‘Dat jij nog bij me bent’, oorspronkelijk is het ‘Dat jij niet hebt gelogen’). Ik hoorde het een week geleden voor het eerst via Spotify en vond het zo rakend. ‘Zonder wrijving is er geen glans, geef het nog heel even, alles moet nu breken’. Ik probeer er aan vast te houden. Alles breekt nu, dit is de wrijving om straks weer de glans te kunnen voelen. Volgens de boeken over rouw en mijn rouwtherapeut en verhalen van ervaringsdeskundigen is depressie ook een onderdeel van de rouw. Ooit zal volgens hen de spreekwoordelijke zon weer gaan schijnen, althans, ik zal hem ooit weer kunnen zien schijnen tussen de wolken door. Ik kan het me nog niet voorstellen, als ik bedenk dat ik deze rouw de rest van mijn leven zal dragen. Maar ik heb geen andere keus dan er aan vast te houden. Mijn enige andere optie is opgeven en daar ben ik nog niet aan toe.

Het gekke is, dat ik hulp heb gezocht voor deze depressie, maar ik overal te horen krijg dat ze me niet kunnen helpen. Alleen rouwtherapie, maar dat moet je zelf betalen, het valt onder de alternatieve geneeswijzen. Wat is dat toch raar geregeld hier in Nederland he…. Zo is er wel meer gek geregeld in Nederland wat betreft zorg en mantelzorg op financiëel gebied. De worstelingen die ik daarmee moet voeren lees je in een andere blog.

Voor nu zal ik moeten accepteren dat ik mij niet blij voel. Dat alles zinloos voelt en ik even nergens meer de glans zie. Vrienden helpen daar iets bij. Wanneer ik diep ga is er iemand die ik kan bellen en die dan ook snel komt. (Moet ik alleen wel op tijd aan voelen komen dat het weer eens diep gaat, zodat ik nog kán bellen…) Verder is het erg helpend wanneer mensen mij ergens voor uitnodigen, zonder dat ze van alles aan me vragen. “Ik kook vanavond dit, wil je aanschuiven?”. Of “Ben je thuis? Kom ik even bakkie halen”. “Ik ga zo boodschappen doen, jij nog iets nodig?”. Simpele uitnodigingen of vragen waar ik enkel ‘Ja” of ‘Nee’ op hoef te zeggen. Het zijn maar kleine dingen wat naasten nauwelijks extra tijd kost. Voor mij maken ze veel verschil. Juist de dingen die anderen extra tijd kosten, kosten mij ook meer moeite. Wanneer iemand mij vraagt ” Wat kan ik voor je doen?” gaat bij mij de error aan. Ten eerste heb ik werkelijk waar geen idee, omdat ik zelf geen enkel overzicht heb in wat er gedaan moet worden, ik doe gewoon ding voor ding wat ik tegenkom. Ten tweede voelt het dan alsof ik anderen belast, ‘als ik vraag moeten ze tijd of ruimte maken om mij te helpen’. Dat is iets wat ik niet wil, wat voor mij niet goed voelt. De hulp is echt ontzettend welkom, echt waar. Het gevoel van anderen belasten door te vragen niet. Het laatste wat een rouwouder wil is anderen belasten. Wel wil de rouwouder niet vergeten worden.

Verder merk ik bij mijzelf dat ik veel behoefte heb aan het échte contact. Een WhatsAppje “He, hoe gaat het, denk aan je” is best lief bedoeld… Maar voegt voor de rouwouder (in ieder geval bij mij is dat wel zo) maar weinig toe. Ik voel meer de dwang om te moeten reageren. Maar ik heb geen zin om via een app mijn verhaal te doen. En als ik zou zeggen “Gaat prima” om het gesprek te vermijden, zou ik liegen. Veel beter zou zijn “Binnenkort even kletsen? Wanneer heb je tijd?”. Dat geeft aan dat de vrager oprecht geïnteresseerd is in je antwoord. En de tijd wil nemen om je verhaal te horen. Ook openstaat om je verdriet onder ogen te komen en er voor je te zijn. En dat is een gevoel wat helpt bij de depressieve gevoelens. Weten dat je verdriet er mag zijn, dat je gehoord en gezien wordt en dat men je niet uit de weg gaat wanneer je het laat zien. En echt niet ieder samenkomen hoeft in het teken van verdriet te staan hoor! Het is ook gewoon heel fijn om af en toe even gezellig over iets anders te kletsen, of het gezeik van een ander aan te horen. Of even iets leuks te doen en te lachen!