Rouwe stilte …

delen om te verbinden

Deel drie alweer over mijn ervaringen tijdens mijn rouwretraite in Java. In deel 2 deelde ik al het grootste deel van mijn rondreis, de Javatour en hoe ik daar mijn spirituele nieuwsgierigheid terugvond. Op één van de avonden tijdens die rondreis maakte ik kennis met Gabor haar spirituele groep en leraar. Deze avond organiseerden zij speciaal voor mij, waarbij zij een ceremonie hadden samengesteld om te helen in mijn rouw.

Gabor en Arnantan kwamen mij oppikken in mijn resort en samen reden we naar het huis van WiWied en Inek. Ik maakte kennis met hun spiritueel leraar papa Bambang. We begonnen met verhalen delen. Ik deelde mijn verhaal over Jayden, mijn levensverhaal, mijn rouw, mijn emoties. We dronken koffie, aten fruit en deelden. Tijdens dit samenkomen viel al snel de elektriciteit uit. Het werd pikkedonker in het huis. En buiten een flinke tropische onweersbui. Ik ben gek op onweer, altijd gefascineerd van het natuurgeweld! Er werden zaklampen tevoorschijn getoverd om wat licht te creëeren binnen. Wat de sfeer van de samenkomst eigenlijk weer een heel nieuwe dimensie leek te geven. Ondertussen stond ik op het terras buiten het natuurgeweld van de onweer te aanschouwen.

Daarna weer binnen, verder met het uitwisselen van verhalen. Uit mijn verhaal, mijn manier van vertellen en zelfs de wijze waarop ik mijn koffiekopje vasthield vormde papa Bambang zijn beeld over wie ik van binnen ben. Hij bevroeg mij over mijn persoonskarakter, deelde wat hij zag om te checken of dit klopte. En inderdaad, hij las mij als een open boek! Lichaamstaal waar ik mij compleet onbewust van was werd ineens inzichtelijk. Hij vertelde mij over zijn levenspad, wat hij allemaal heeft overwonnen. Waar hij zijn zingeving en levensdoel uit heeft ontdekt. Zijn visie op het leven en spiritualiteit. Diepgaande gesprekken over het leven. Ik ervoer het als heel krachtig om dit soort gesprekken te voeren. Ik heb nooit eerder op deze manier met mensen verbonden. Geen idee waarom eigenlijk, maar communicatie met andere mensen (ook vrienden en familie) ging in mijn hele leven maar vrij weinig over de echte essentie. Misschien is dat ook iets van het Noordelijk Nederland. Van oudsher de boeren. Die alleen maar moesten overleven, geen tijd hadden om stil te staan bij emotionele zaken of de essentie van leven. Tegenslag gehad? Vervelend, verdrietig. Het is geweest en nu weer door, oplossing zoeken en verder gaan. We kunnen niet stil blijven staan bij tragedie, er moet gewerkt worden om te overleven. Dat is de nuchterheid en mentaliteit van de boeren. En zo ben ik ook opgegroeid. Situaties mogen vervelend zijn. Maar na regen komt zonneschijn, dus schouders eronder en weer door. Kop niet laten hangen!

creatief in symboliek

Na het delen van onze ervaringen, visies en levensverhalen was het tijd om te eten. Inek had een heerlijke Javaanse maaltijd bereid, waarbij ze alle rekening had gehouden met mijn voorkeur voor niet te pittig eten. Gabor had inmiddels door dat ik niet erg gek ben op spicy food en dat gedeeld met Inek, haha! We aten samen terwijl we verder praatten en lachten. En na de maaltijd was het tijd voor de healing ceremonie die voor mij was voorbereid. En what do you know? Het eten was op, de lichten gingen weer aan! De stroomstoring was voorbij. Toeval? Toeval bestaat niet. Maar wat deze sychroniciteit dan betekende? Ik heb werkelijk geen idee!

Inek leerde mij een ceremonieel bloemenbakje maken van bananenblad met vijf soorten bloemen. Dit staat symbool voor je eigen hele wezen. Het bakje wordt gevouwen van bananenblad en vervolgens in een ronde vorm geknipt. Dit symboliseert je hele zelf, de cirkel staat voor de oneindigheid. De vijf soorten bloemen die we in het bakje legden staan ieder symbool voor één van de elementen: vader licht, moeder aarde, vuur, water en je eigen essentie. Ik moest twee van deze bakjes maken. Één om bij een boom in de tuin van Inek en Wiwied te plaatsen en één om mee te nemen naar de heilige bron Sendang Kasihan. Zo gezegd, zo gedaan.

Na het maken van deze bakjes nam ik er één dus mee de tuin in. Daar stond een boompje, wat ceremonieel aangekleed was rondom de elementen. Het bakje plaatste ik in dat boompje. Inek legde kort uit wat alles betekende. Het had te maken met de connectie met moeder aarde, het gronden, openstellen en loslaten. Ik moet heel eerlijk bekennen, dat op dat moment alle spiritualiteit voor mij nog een grote wirwar van informatie was, waar ik nog maar weinig van begreep! Waardoor ik niet helemaal duidelijk heb onthouden hoe dit nou in elkaar stak, alle betekenissen ervan. Maar dat was ook niet noodzakelijk.

Sendang Kasihan Spring

We vertrokken in de auto naar Sendang Kasihan Spring. Een mand met twee duiven werden ook ingeladen in de auto. Ik zou die later gaan vrijlaten. Jaiks! Één van mijn angsten…. Nee, ik ben niet bang voor duiven of vogels. Maar wel om ze vast te houden! Waarom? Omdat ze niet bedoeld zijn om vast te houden. Het zijn wilde dieren, die vrij behoren te zijn. Ze zullen los proberen te komen. Ik wil ze geen pijn doen. En ik wil niet dat ze mij pijn doen (pikken, met de poten grijpen, of iets vergelijkbaars). Dat zou voor mij dus een grote drempel worden om overheen te stappen! Maar… Ik zou het gaan doen, dat beloofde ik mezelf. Aangekomen bij Sendang Kasihan werd alles weer uit de auto geladen en meegenomen naar de bron. Het was een prachtige locatie om te zien. Veel mensen aanwezig. Mediterend in de bron, volledig opgaand in hun ervaring. Erg mooi om te zien. Gabor vertelde kort wat we zouden gaan doen. Ik zou ook de bron in gaan. En daar zouden zij, Inek en Wiwied een ceremonie met mij uitvoeren, om alle ballast die ik in mijn ziel draag los te laten. Te laten absorberen door moeder aarde. En om mijn deur voor het universum te openen, mijn verbinding met mijn essentie te herstellen. Alle informatie die ik nodig zou zijn hiervoor vanuit het grote geheel in mij te “downloaden” en dat wat niet meer dient los te laten.

Maar voordat we dat gingen doen, namen we eerst plaats bij een beeld van een Hindoese godin. Ik durf niet meer te zeggen welke het was. Hier werd het bloembakje neergezet, er werden twee schillen van een kokosnoot verbrand en ik moest drie wierrookstokjes aansteken. De schillen van de kokosnoot waren in elkaar geplaatst, zoals twee handpalmen in elkaar vallen. Dit zou de verbinding symboliseren. De drie wierrookstokjes stonden voor de heilige drie-éénheid: lichaam, geest en ziel. En het bloembakje, waarvan ik de symboliek al heb uitgelegd. Er werd door Inek contact gemaakt met het universum, de bron, god, het al, het hogere bewustzijn, of welke naam je voor jezelf dan ook maar gebruikt. Persoonlijk vind ik ‘De Essentie’ of het universum een fijne benaming. Uiteindelijk is het allemaal één en hetzelfde en doet de benaming die je kiest er niet toe.

ceremonie om te verbinden en los te laten

Hierna kleedden we ons om. Je mag Sendang Kasihan Spring namelijk niet in met je kleding. We droegen één enkele wikkeldoek, waarmee we de bron betraden. In het water nam ik plaats op mijn knieën. Gabor, Inek en Wiwied kwamen in een driehoek om mij heen staan. We mediteerden terwijl zij allerlei mantra’s zongen, Inek sprenkelde water uit de bron over mij heen. En ik huilde als een gek! Al mijn emoties kwamen los, vraag me niet waarom. Ik had geen idee van wat er gebeurde, maar het gebeurde. Vervolgens was het tijd om het bloembakje (wat ik ook mee had genomen het water in en nog altijd vasthield) los te laten. Het water zou het meevoeren. Toen ik het losliet dreef het bakje eerst voor mij uit bij me weg, om daarna een bocht rechtsaf te maken. Na heel de ceremonie legde Wiwied mij uit dat dit betekende dat ik klaar was om mijn nieuwe levensweg in te slaan. Wanneer het linksom zou hebben afgebogen, zou dat een teken zijn geweest dat ik nog vastzat in het verleden. Na het loslaten van dit bakje, was het tijd om alles wat mij niet meer diende terug te geven aan moeder aarde. Mijn ballast te laten absorberen. De fysieke beweging had iets weg van een Islamitisch gebed. Maar dan in contact met de aarde onder het wateroppervlak. En tot slot werden er weer mantra’s om mij heen gezongen. En ik voelde me zo rustig en evenwichtig op dat moment. Het gezang was ook zo prachtig, de dames hebben waanzinnig mooie zangstemmen! Ik ging helemaal op in de vibe van het moment en voelde me zen. Zonder dat ik ook maar enig idee had van wat daar nu eigenlijk gebeurd was.

loslaat ritueel

Nadat we ons weer omkleedden in onze eigen kleding, was het tijd voor de witte duiven. Inek had twee kettingen gemaakt van jasmijn en magnolia. Symboliek voor de liefdesverbinding tussen ouder en kind. Ik deed de kettingen om bij de duiven. Meestal wordt de duif gezien als symbool voor vrede. Maar in het Christelijke geloof staat deze ook voor de Heilige Geest. En op oude schilderijen staat deze vaak symbool voor de ziel. Naast deze vredige associaties met één duif, staat een duivenpaar symbool voor liefde. Loslaten krijgt met een duif een heel concrete betekenisgeving. Het moment dat de duif wordt losgelaten, uit de mand of uit de hand, stijgt de ziel als het ware naar de hemel. Zo laat je iets tastbaars los dat symbool staat voor iets onaanraakbaars. Dit kan veel mensen helpen in het rouwproces, omdat er een moment van loslaten visueel gemaakt wordt. Zo werd de betekenis in mijn ritueel het loslaten van de aardse verbinding tussen mijn zoon en mij. Loslaten van de twee duiven: Jaydens ziel vrij om zijn weg verder te vervolgen, en ik het mijne. Maar met behoud van onze liefdesverbinding (de kettingen) in datgene dat buiten onze aardse beleving aanwezig is. Het was bijzonder mooi om te doen. En nog bijzonderder: na het vrij laten van de duiven opende de hemel zich letterlijk! De wolken trokken open en de maan kwam in zicht. De maan, die ik tijdens mijn hele verblijf op Java nog niet eerder had gezien. Tot dan was het iedere avond bewolkt geweest met buien en onweer. In december begint namelijk het regenseizoen op Java en ik was daar richting het einde van november. Volgens Inek een goed teken. In onderstaande video zie je nog een prachtige symboliek tijdens de vrijlating terug. Na het vrijlaten zoeken de duiven elkaar direct weer op en gaan samen op een tak in de boom zitten voor de nachtrust. Prachtige symboliek van de sterke liefdesverbinding die nooit verloren zal gaan!

betekenis vinden in uitwerking

Nu ik hier zo over deze ervaring schreef, kwamen er almaar meer betekenissen van de ceremonie bij me boven. Ik had mijn ervaring via WhatsApp contact al eens eerder gedeeld met een vriendin, maar destijds werkelijk geen flauw idee van de inhoud of betekenis. Ik ervoer het met name als een culturele ervaring en voelde me enorm dankbaar voor het mogen deelnemen aan iets dat voor deze mensen als dusdanig heilig werd beschouwd. Maar waar ik wel verrast over was, was dat ik tijdens de terugrit van Sendang Kasihan naar mijn verblijf mijn energie voelde veranderen. Ik was heel de week ervoor namelijk enorm uitgeput. Natuurlijk van de emotionele achtbaan thuis al, rondom het overlijden en de uitvaart. En daarna het voorbereiden op de reis. De reis zelf. Alles wat we ondernamen tijdens de Javatour. Alle verdriet dat ik voelde. Het zorgde voor een mentale uitputting. Ondanks alle mooie ervaringen die ik opdeed. Tijdens deze terugrit voelde ik die uitputting volledig verdwijnen! En nee, het was ook niet bepaald vroeg in de dag meer. Ik kwam pas tegen twee uur in de nacht terug aan bij mijn resort. Ik voelde me zo energiek dat ik zelfs moeite had met de slaap vinden. Ik besloot nog een tijdje op mijn balkon te gaan zitten waar ik genoot van het zicht op de maan en mijn belevingen opschreef in mijn journal. Wat was hier nou gebeurd? Ik had nog steeds geen idee en kon het ook niet begrijpen. Maar dat hoefde ook niet. Er was iets gebeurd. Het was bijzonder en mooi. En ik voelde me lichter. Om vervolgens een heerlijke nachtrust te genieten en de volgende dag ook even zo energiek op te staan voor mijn volgende beleving.

De dag na deze ceremonie was mijn één-na-laatste dag in Jogja. Die dag bezochten we wat meer de natuur. We gingen via een rit door de bergen naar de prachtige watervallen Ukit Sebantung, waar we zwommen in de heerlijke blauwe lagune. Om vervolgens bij Kopi Maratie te eten.

Synchroniciteiten

De laatste dag gingen we naar Borobodur (Boeddhistische tempel, Unesco Werelderfgoed). Maar….. Ik had al een paar dagen last van een verstopt oor. En na een paar dagen druppelen met olie, loste dat maar niet op. Dus gingen we eerst opzoek naar een dokter, om mijn oor te laten schoonspoelen. Waarschijnlijk was dit ontstaan door het gebruik van mijn oordopjes, die ik enkele nachten ervoor had gedragen. Ik werd namelijk gek van de krekels die nacht! Al wist ik toen nog niet dat dat krekels waren.. Zo’n intens diep doordringend, knetterhard geluid dat zij produceren. Alsof iemand met een slijptol staat te werken. Ik had dat nog nooit gehoord en nooit kunnen bedenken dat dit afkomstig was van krekels!

Enfin, opzoek naar die dokter dus. Overal in Jogja zijn specialistenpraktijken te vinden. Allemaal waren ze gesloten tot in de avond! Dan toch maar naar de eerste hulp in het ziekenhuis. Denk je heel je vakantie: “niet ziek worden van het eten, let op muggen, etc, etc”, ga je naar het ziekenhuis om je oor uit te laten spuiten….. Haha! Ik kon ook wel weer erg lachen om deze komische samenloop. Ook dit was weer even een cultuurschok op zich. Het ziekenhuis zag er niet veel anders uit dan een Nederlands ziekenhuis, zij het dan wel in oudere staat. Een arts riep mij om mee te gaan naar de behandelkamer. Daar werd ik gevraagd plaats te nemen op het bed. Maar eerlijkheidshalve, dat was zo ontzettend smerig dat ik vroeg om een stoel! En dat in een ziekenhuis! Tja, daar komt weer even het stukje dankbaarheid voor ons propere Nederland terug. Met het zaklampje van haar telefoon keek deze vrouwelijke arts in mijn oor. Haar telefoon! Ik had van binnen toch wel wat inwendige lol hierover. Jeetje, wat een verschil! Gelukkig lag ik hier niet met één of andere open wond of infectie! Met een naaldspuit (zo één wat ook voor injecties gebruikt wordt), werd mijn oor vervolgens schoon gespoten met een zoutoplossing. Ik was wel wat bang voor het feit dat ze zo’n naald gebruikte. Maar een instrument zoals dat in Nederland gebruikt wordt, zullen ze daar ook wel niet kennen of over beschikken. Haar uitvoering was overigens gewoon kundig, zoals ik van Nederlandse artsen ook gewend ben. Tot slot nog even de rekening ophalen en betalen. Foi, het bezoekje en uitspuiten kostte me welgeteld …… tromgeroffel ……. €3,80! Hiervoor krijg je in Nederland nog niet eens één seconde telefonische consult tijd met een arts! En ik kreeg zo’n twintig minuten van de arts haar tijd en een volledige check-up (bloeddruk, hartslag, saturatie, temperatuur) van een verpleegkundige.

Boeddhisme

Met weer een hele culturele ervaring erbij in mijn rugzak, reisden we daarna dan eindelijk door naar Borobodur. Na een lange rit in de richting van Magelang, werd ik door een tourgids door de Boeddhisten tempel rondgeleid. Hij vertelde alles over de tempel, de rituelen van de monniken, het Boeddhisme en alle beeldspraak die in de tempel te zien was. De beeldspraak die het verhaal van het Boeddhisme vertelt. Ik merkte dat ik hier veel herkenning vond. Niet alles sprak me aan. Maar mijn visie op het spirituele komt wel het meest overeen met de Boeddhistische religie. De stoepa telt negen etages. De onderste zes zijn vierkant end e bovenste drie zijn rond. De etages vertegenwoordigen de Boeddhistische kosmos. Iedere etage hoger wordt pas toegankelijk op moment dat je de levenservaringen en spirituele wijsheid van de vorige etage beheerst. Als toerist mag je alle etages (buiten) bezoeken. Behalve de negende, die is enkel en alleen toegankelijk voor de verlichten op het hoogst spirituele niveau. Op de achtste etage genoot ik van een prachtig uitzicht over het landschap waar Borobodur zich in bevind. Het zicht op de verschillende bergen die het omringen bracht een sereen gevoel. Daar heb ik nog enige tijd mindfull zitten mediteren voordat we onze weg terug naar beneden maakten.

verbondenheid

Tijd voor mijn laatste avondmaal met Gabor en Arnantan. Het voelde echt als een afscheid van vrienden. We hebben zulke intieme gesprekken met elkaar gedeeld, dat er een diepgaande verbinding is ontstaan. Terwijl we in het aardse leven eigenlijk de rollen ‘tourgids en toerist’ met elkaar vervulden. Gek om te ervaren hoe in zo’n korte tijd een dergelijke verbinding zo diepgaand kan worden! Afgezet op mijn overnachtingslocatie namen we dan echt afscheid. Op naar mijn doorreis naar het eilandje Karimunjawa, dat boven Java ligt. Naar Margo op haar prachtige Alam Kita. Om de stilte in te gaan en aan de rouwretraite Ruimte voor Verliesverdriet te beginnen.

To be continued ..…