De vierde rouwtaak: Opnieuw leren genieten van het leven is een moeilijke taak. Want hoe geniet je van een leven dat je niet meer herkent? Waarin de persoon waarvoor je de grootste onvoorwaardelijke liefde ooit voor hebt gevoeld voor altijd van je weg ging? Voor mij voelt het leven soms heel vreemd, zelfs nu bijna acht maanden na het overlijden van mijn zoon nog. De realiteit is nog steeds regelmatig heel onwerkelijk. Er ontbreekt iets in mijn leven, iets groots wat er was en ineens niet meer. Mijn emoties schieten soms alle kanten op. Ik doe wat ik moet doen op een dag. Ik doe leuke dingen, of ik heb geen zin in leuke dingen. Het leven in de wereld is eigenlijk niets veranderd. Maar mijn leven wel. Mijn identificerende rol als (zorgen)ouder is verdwenen. Ineens doe ik weer al die dingen die ik voordat ik mama werd deed. Alles voor en met mezelf. Het voelt als een terug gaan in de tijd, terug bij af.

stoute schoenen

In mijn vorige blog van bijna drie weken geleden sprak ik over de eenzame gevoelens die ik ervoer. Rouwen is soms erg eenzaam. Er is niemand die voelt wat ik voel. Lotgenoten, ja. Zijn vader, ja. En toch doe ik het alleen. De andere naasten om mij heen gaan verder, zijn druk met eigen levens. En eigenlijk is dat gewoon heel normaal en hoe het gaat. In de zorg en rouw is mijn sociale netwerk enorm uitgedund, ook daar sprak ik in de vorige blog over. Maar voor de vierde rouwtaak, weer leren genieten van het leven, ben ik een sociaal leven nodig. Ik ben van nature een sociaal dier, ik houd van gezelschap, kletsen, samen leuke dingen ondernemen. Mijn ooit eens zo grote sociale netwerk is iets dat ik, nu ik er weer alleen voorsta, enorm begon te missen.
Ik trok de stoute schoenen aan, plaatste onderstaande oproep voor nieuwe contacten op FaceBook in een vraag en aanbod pagina van mijn woonplaats. Hierin stelde ik me kwetsbaar op:

Ik ga een gewaagde stap zetten. Iets dat voor mij heel moeilijk is, maar waar ik wel naar verlang.

Gezocht: nieuwe contacten!

Sinds een jaar woon ik in de **, hiervoor heb ik in **gewoond en mijn zoon in **opgevoed. In januari 2024 ben ik naar de **verhuisd met mijn zoon vanwege zijn zorgbehoefte en accute rolstoelgebondenheid door zijn metabole ziekte. Afgelopen september is hij overleden.
In de zorg voor hem en mijn rouw ben ik het overgrote deel van mijn sociale netwerk verloren. Iets wat ik nu ontzettend mis. Mensen vinden omgaan met zorg en rouw moeilijk en verdwijnen gaandeweg uit je leven.
Maar ik ben meer dan dat. Ik ben sociaal, ik ben actief, ik ben ondernemend. Ik houd van wandelen, bordspellen, koken, samen eten, een avond wijn drinken, terrasjes pakken, uitgaan, festivals bezoeken, cultuur, natuur, fietsen, sauna, een goed gesprek, meditatie en verdiep mij in spiritualiteit. Ook zet ik stappen naar een tweede kinderwens en ben ik steunmoeder voor een meisje van 12 waarmee ik maandelijks een leuk uitje plan.
Ik heb een eigen rijschool en uitgeverij. Mijn passie is lesgeven en persoonlijke ontwikkeling. Ik schrijf en ontwikkel onderwijs-leermateriaal. Ik geniet van kinderen. Rouw en verlies is een groot deel van mijn leven, dat hoort ook bij mij. Maar ik heb ook behoefte aan verbinding, leuke dingen en gezelligheid.
Diepgaande vriendschappen aangaan vind ik soms moeilijk, omdat ik mijn emoties moeilijk toon en moeilijke emoties liever niet laat zien. Daarvoor moet ik mij veilig voelen. Maar tegelijkertijd ben ik ook een open boek en schrijf ik alles van me af op www.rouwestilte.com
Ik heb een sterke wens om mijn sociale netwerk weer te vergroten. Waar mijn leven eens vol was met sociale activiteiten, is het nu veel alleen.
Dus… Vind jij het ook leuk om eens kennis te maken, samen iets te ondernemen en zo misschien nieuwe vriendschappen te vormen? Stuur een berichtje en laten we iets afspreken Wie weet ontstaat er zelfs wel een hele community van eengestemde mensen!

positief verrast

En ik ontving zó veel reacties! Positieve reacties. Inmiddels heb ik met een aantal van deze personen afgesproken en wat leuks gedaan samen. Zo ontstaan er weer nieuwe contacten met wie ik kan doen wat ik leuk vind. Dit geeft echt weer wat positieve energie. Ik was best bang om dit te plaatsen, om me zo kwetsbaar op te stellen openbaar op social media voor iedereen om te lezen (buiten mijn blog om). Het viel me op hoe open men stond voor mijn verhaal, ook tijdens afspraken. Door me zo kwetsbaar op te stellen zag men de rest van mij ook. En de personen die rouw een eng onderwerp vinden, die reageerden niet. Ik heb ontzettend fijne ontmoetingen gehad met nieuwe contacten die ik zeker ook vaker ga zien. Zelf vind ik dit soort ontmoetingen op dit moment nog fijner dan intensief lotgenoten contact.

Enkele weken geleden besloot ik ook om een wandeling te maken via Vereniging OOK (Ouders Overleden Kind). Het idee van een wandeling sprak me aan, om op ontspannen wijze met elkaar te kunnen praten. Eenmaal aangekomen, waren we met drie dames, inclusief mezelf. Een klein clubje maar dus, maar dat was ook helemaal goed. Het was erg prettig om me zo begrepen en gehoord te voelen. Niets wat je zegt is raar, iedereen kent het. Aan één woord genoeg. Toch voelde ik ook dat het wellicht nog te vroeg in mijn eigen rouwproces is om zo uitgebreid de pijn en het verdriet van lotgenoten aan te horen en zien. Pijn die ik nog niet van mijn eigen verdriet kan scheiden en er bij kan hebben. In de toekomst wil ik nog eens een activiteit bij wonen, over een paar maanden, om opnieuw te voelen hoe dat dan is voor me. Want het was ook wel prettig om zo duidelijk (h)erkenning te vinden bij anderen.

de golfbeweging van rouw

Ook de focus op mijn werk geeft weer positieve energie. Ik ben bezig met grote uitbreidingsplannen, de ondernemer in mij komt weer helemaal naar boven. Ik haal hier weer drive uit. Ik geef inmiddels tien uur per week les en thuis hoef ik me ook niet te vervelen door alle inspiratie voor de uitbreidingsplannen die ik nu aan het uitwerken ben. Eigenlijk dus allemaal heel positieve dingen!

En al die heel positieve dingen zijn goed en doen me goed. Maar het is ook nog steeds hard werken. De rouw komt regelmatig even om de hoek en vraagt ook zijn tijd. Wat ik daarvan leer is dat ik die rouw ook echt bewust aandacht moet blijven geven. Doe ik dat niet, dan overspoelt het me op het minst handige moment. Wat ook vlak voor mijn laatste blog gebeurde. De laatste tijd vergelijk ik rouwen met een golfbeweging. Wanneer men mij vraagt hoe het gaat, of zo positief reageert op wat me op moment bezig houdt en dan vraagt hoe ik dat doe. Ik vind persoonlijk de golfbeweging een heel goede metafoor. De golven gaan op en neer en soms slaan ze over je heen. De eerste maanden van de rouw was het veel neer met een beetje op en regelmatig overslaan. Inmiddels kan ik zeggen dat de opbeweging toch steeds iets hoger wordt, de neerbeweging korter en het overslaan komt steeds meer tijd tussen.
Met de opbeweging bedoel ik dan het ervaren van plezier in dingen. In al die dingen die ik doe voel ik plezier. In het begin werd dit plezier nog enorm overschaduwd door mijn verdriet. Die donkere wolk wordt steeds beter doorbroken door de zon. Het plezier weegt nog altijd lang niet op tegen het verdriet, maar het is er wel weer steeds een beetje meer. De neerbewegingen zijn het verdriet. De zwaarte voelen, het gemis en verlies voelen. Alle emoties die erbij horen doorvoelen. Oftewel de tweede rouwtaak: Het doorvoelen van de pijn. En ook het overslaan van de golf valt onder die tweede rouwtaak. Maar bij dat overslaan gaat het verdriet veel dieper, voor mij is dat in ieder geval wel zo. In die momenten doet niets er meer toe en voel ik alleen maar de intenste diepste pijn die je als mens (denk ik) kunt voelen.

prachtige chaos

Eigenlijk waren de afgelopen vijf a zes weken gewoon weer een onrustige zee. Of meer een achtbaan met hoogtes, dalingen en snelle loopings over de kop, ook wel een mooie metafoor! Ik ging van hard werken aan weer deel gaan nemen aan het leven, naar enorm grote eenzaamheid, naar het hervinden van een doel, naar zingeving, naar intens verdriet, naar plezier, naar doodop zijn, enzovoorts. Alles kost veel energie, ook de leuke dingen. Goede nachtrusten blijven belangrijk, ontspanning, leuke afleiding, doelgerichte afleiding, zelfzorg, maar ook bewuste tijd voor de rouw om te praten, herinneren en voelen. Balanceren op topniveau! Maar ik weet weer dat ik er wel kom.

In alle chaos van emoties, bezigheden, afleiding, ondernemingen en weer doelgericht vooruitwerken vind ik mezelf weer terug. Wie ik was voordat mijn zoon zo ziek werd en we in de wereld van zorgen, verlies en rouw belandden. En daar ben ik wel dankbaar voor. De chaos is ergens goed voor. Ik doe het er soms juist goed op. Ik kan slecht tegen stilstand, al is dat soms ook echt heel hard nodig. Een prachtige chaos waarin ik mezelf mag hervinden, alles mag voelen en alle versies van mezelf mag zijn die ik wil zijn.