Rouwe stilte …

Het tweede jaar zonder mijn zoon

Waar is de tijd gebleven? Die vraag blijft de laatste tijd steeds vaker door mijn hoofd gaan. De dagen gaan voorbij, de maanden schuiven op, terwijl mijn gevoel voor tijd nog altijd een heel eigen verloop kent. Ineens is het juli. September komt dichterbij. Een maand die dit jaar niet alleen het verlies opnieuw heel dichtbij brengt, maar ook nieuw leven met zich meedraagt. Een maand waarin verdriet en verwachting dichter naast elkaar komen te staan dan ooit.

Nog altijd lijkt het als gisteren. Twee jaar zijn we al bijna verder. Dit jaar is er veel gebeurd, veel veranderd, veel verschoven. Het surrealisme waar ik vaker over schreef begint af te pellen. De realiteit dringt dieper door. Mensen om me heen beginnen het te vergeten. Zijn verjaardag wordt vergeten, op moederdag denkt er maar een enkeling nog aan. Men vraagt amper nog ‘Hoe voel het nu?’. En dat maakt dit jaar nog zwaarder dan het vorige. Soms voelt het alsof ik word geacht er nu wel overheen te zijn. Het is immers toch al twee jaar geleden. In ieder geval voelt het alsof men denkt dat ik nu wel door mijn rouwproces heen ben. Maar mijn rouw is oneindig, zoals mijn liefde ook oneindig is. Mijn rouwproces zal nooit klaar zijn en steeds nieuwe lagen vinden, nieuwe vormen vinden. Soms is het even iets minder aanwezig, soms overspoelt het me weer volledig. Op mijn eigen sterfbed zal ik nog huilen, omdat hij daar niet bij zal zijn. Of juist (en dat wens ik liever) huilen van geluk, omdat hij me daar dan opwacht, aan die andere kant.

Dubbele gevoelens botsen met elkaar

Ik ben inmiddels 32 weken in verwachting van Jaydens zusje. 32 Weken die emotioneel best een achtbaan zijn. Van het letterlijk ruimte moeten maken voor de baby, door spullen van Jayden op te moeten ruimen of weg te moeten doen, tot schuldgevoelens over opnieuw beginnen, moeite hebben met hechten, angst voelen voor nieuw verlies, maar ook hoop en verwachting op nog eens die fantastische liefde en band die hoort bij het moederschap te mogen ervaren en geven. Hoop op een toekomst die weer gevuld zal zijn met kleur, rijkdom, geluk en gelach.

Nu september in aantocht is, ontvouwt zich weer een nieuw aspect in mijn rouw. September is de maand waarin Jayden overleed. Het zal ook de maand zijn waarin zijn zusje wordt geboren. Ik ben vier dagen voor zijn sterfdatum uitgerekend, zo dicht bij elkaar…

Het voelt vreselijk dubbel. Ik kan niet wachten tot het september is. De zwangerschap is fysiek best wel een tijdje pittig geweest door flinke bekkenklachten, die nu gelukkig weer afnemen. En nu komen die laatste weken kwalen. Ik kijk uit naar de dag dat mijn lichaam weer van mij mag zijn en al die ongemakken weer voorbij zijn. Sorry, ik ben niet zo’n mama die het heerlijk vindt om zwanger te zijn, haha! En ik kijk uit naar die dag dat ik mijn meisje mag ontmoeten, vast mag houden, aan mag kijken, mag ruiken, knuffelen, kusjes geven, die liefde mag voelen.

Maar tegelijkertijd voelt dat uitkijken naar die dag, voelt de maand september die er aankomt ook als het afsluiten van een hoofdstuk. Het hoofdstuk waarin ik twee jaar alleen was. Waarin ik twee jaar alleen maar voor mezelf hoefde te zorgen en te rouwen. Waarin ik geoorloofd veel verdriet en gemis mocht voelen en daar alle aandacht voor mocht hebben. Dat klinkt misschien een beetje stom, maar die nieuwe start maken voelt soms ook alsof ik mijn rouw moet afsluiten. Dat is niet zo natuurlijk, dat weet ik. Toch is er zo’n onverklaarbaar gevoel, wat ik ook maar moeilijk onder woorden kan brengen.

Wanneer het surrealisme afbrokkelt

Ik schreef al dat ik dit tweede jaar nog zwaarder vind dan het eerste. Het zou heel makkelijk zijn om te zeggen dat dit komt door de hormonen van de zwangerschap. Uiteraard zal dat meewerken, want emoties worden nu eenmaal nog wat vergroot onder invloed van die fijne aanstuurdertjes in mijn lijf. Maar er speelt natuurlijk een veel grotere rol in het beloop van de rouw.

Een paar keer eerder heb ik geschreven over die gevoelens van surrealisme. Het niet volledig kunnen voelen van de realiteit. Het gevoel soms te hebben alsof mijn leven met Jayden een mooie droom is geweest, die zich afspeelde in de tijd dat ik in een coma lag waaruit ik nu ben ontwaakt, het was niet echt. Of juist het gevoel hebben dat zijn sterven niet is gebeurt, dat besef niet voelen, de dagen doorgaan alsof hij gewoon weer thuiskomt en nooit ziek is geweest. Waar mijn hoofd de realiteit vanaf dag 1 besefte, heeft mijn lijf daar blijkbaar minimaal twee jaar voor nodig.

Dat surrealisme brokkelt langzaam maar zeker af. Wat maakt dat het verlies veel dieper en intenser gevoeld wordt. Ik identificeer mij weer meer met mijn moederrol, waardoor ik ook weer meer die moederliefde voor Jayden kan voelen en dus ook dieper het gemis en de pijn die bij het verlies horen. Komt die heridentificatie door de zwangerschap, wat het surrealisme als gevolg daarvan afbrokkelt? Of brokkelt het surrealisme af, waardoor ik het dieper voel en mij weer meer kan verbinden met mijn moederrol? Kip en het ei……..

Ik ben dankbaar voor het opnieuw kunnen voelen van mijn moederrol voor Jayden en de realiteit van onze jaren samen. Want daarin voel ik ook weer de liefde die tussen ons bestaat. Mijn systeem begrijpt weer. Dat gevoel van surrealiteit kan behoorlijk verwarrend zijn en ik heb daar vaak enorm mee geworsteld. Wanneer ik nu naar foto’s of video’s kijk, voel ik hem weer, als mijn kind. Ik kijk niet meer naar het leven van een vreemde. Ik kijk weer naar een leven waar ik deel vanuit maakte, het leven van mijn kind. En dat voelt goed, dat klopt weer. Ook al maakt het tevens dat de rouw ook enorm intens binnenkomt nu.

Wat nog verteld wil worden

Sinds mijn laatste blog zijn er weer veel “bijzondere” dagen voorbij gegaan. Jaydens geboortedag, de kinderherdenking in het UMCG, een workshop keramieken met lotgenoten, Moederdag, de expositie Een Stukje Mij waarin Jaydens portret werd getoond. Dagen met een enorm emotionele lading, die zwaar zijn gevallen. Waar ook mooie dingen uit ontstonden. En ook weer hele kleine momentjes van verbinding vonden plaats, bijzondere ervaringen, toevalligheden, dromen, herhaalde uitspraken.

Over zijn geboortedag was ik al begonnen met schrijven, maar maakte ik nog niet af. Mijn eigen proces vroeg veel aandacht, waardoor delen naar buiten tijdelijk wat stiller viel. En daarnaast was ik natuurlijk ook gewoon heel erg druk met veel fysieke klachten praktisch voor te bereiden op de komst van nieuw leven. Nu de rust daarin wat wederkeert hoop ik mijn schrijven ook weer beter te kunnen hervatten. De komende tijd zal ik over de afgelopen maanden weer diverse stukken gaan plaatsen.

Er ligt nog veel dat verteld wil worden. Over pijn en mooie dingen. Over kleine momenten waarin ik mijn zoon weer even heel dichtbij voelde. Over het leven dat doorgaat, terwijl mijn liefde en mijn rouw met mij meebewegen. En over de steeds kleiner wordende afstand tot september, waarin het einde en een nieuw begin zo dicht naast elkaar komen te liggen. Twee kinderen, twee verhalen en één moederhart waarin zij allebei voor altijd hun eigen plek hebben.