Rouwe stilte …

Terwijl ik verder kom in mijn eigen rouwproces, krijg ik steeds meer inzicht in hoe dit proces bij mij vorm heeft. Gisteren blikte ik in mijn blog Rouwarbeid terug op de verschillende rouwtaken. Daarbij ontstonden nieuwe inzichten in wat er bij mij allemaal gaande is. Al mijn geschreven blogs kan ik nu terugvoeren naar de taken waar ik soms onbewust hard aan werk.

Daarnaast las ik ook weer even terug in mijn boek Vingerafdruk van verdriet over alle emoties die gepaard gaan met rouw. Ondanks dat dit boekje algemeen over rouw gaat, zijn de emoties en processen die erin beschreven worden wel erg herkenbaar. Het gaf me weer even een gevoel van herkenning, waardoor ik weer leerde vertrouwen op het rouwproces en het komen van ook weer betere tijden.

De eerste rouwtaak gaat over het onder ogen komen van de realiteit. Mijn blogs Het besef, Schuldgevoelens, Het is hier zo donker en Mooie droom sluiten naadloos aan bij deze rouwtaak. In mijn journal schreef ik de eerste twee weken na Jaydens overlijden het stervensproces op. Hoe ik tot de beslissing ben gekomen, hoe het overlijden gegaan is, welke emoties ik daarbij heb gevoeld en hoe de uitvaart week is gegaan. Ook dat is onderdeel van ‘de realiteit onder ogen komen’. In de genoemde blogs schrijf ik over de pijnlijke emoties die ik ervaar bij het besef van mijn verlies, dat steeds dieper binnendringt in mijn hart. Al die emoties horen bij de tweede rouwtaak: ‘De pijn van het verlies doorvoelen’. Deze twee taken gaan hand in hand.

In Spiritualiteit schrijf ik een eerste stuk over de zoektocht die ik ben aangegaan. En over ervaringen rondom de spiritualiteit die ik meemaakte na het overlijden van mijn zoon. Er gaat in de toekomst nog veel meer volgen over dit onderwerp, maar ik kan niet alles tegelijk met jullie delen, haha! Deze zoektocht past goed bij de derde rouwtaak: ‘Je aanpassen aan het leven zonder je kind’. Hierbij vindt er in mijn innerlijke wereld en mijn normen en waarden een enorme verschuiving plaats. Mijn geloof verandert, mijn kijk op het leven verandert, mijn normen en waarden veranderen. Ik doe inzichten op in wat ik belangrijk vind, naar welke waarheden ik wil leven en waar ik mijn zingeving en geluk uit haal. Dat laatste is ook weer een eerste stap in de vierde rouwtaak: ‘Opnieuw leren genieten van het leven’. Maar ook in mijn uiterlijke wereld begin ik mij aan te passen (derde rouwtaak). Het voor het eerst vieren van de Feestdagen zonder Jayden was daar een eerste van. Binnenkort vier ik mijn eerste verjaardag zonder hem en over enkele maanden zou hij jarig zijn geweest. En zo gaan er nog allerlei van dit soort dagen komen. Maar ook mijn leefomgeving verandert, spullen van Jayden verdwijnen in dozen of een mooie herinneringenkist. Mijn sociale omgeving verandert. In het Engels is er het gezegde ‘In times of need, your true friends will meet’. Niets blijkt minder waar. Maar dit komt ook deels mede doordat mijn innerlijke wereld zich aanpast. Mensen die ik voorheen dichtbij had raak ik verder van verwijderd, en anderen met een meer zelfde kijk op het leven trek ik aan of dichterbij. Daarnaast is mijn rol met bijbehorende taken als ouder en zorgouder in de uiterlijke wereld voorbij. Ik vervul die taken niet meer, waardoor ik een nieuwe invulling van mijn dagen moet zoeken. Op dit moment is dat veel werken aan mijn rouw, schrijven, lezen, rust nemen, mediteren, mijn zoektocht in spiritualiteit. Maar ook ben ik recentelijk weer begonnen met de eerste uurtjes werken. En bij die aanpassingen aan het leven zonder Jayden, komen opnieuw de realiteit en bijbehorende emoties weer boven. Zo zie je dus dat alle taken dwars door elkaar heen bewegen.

Tot slot heb ik nieuwe missies in mijn leven ontdekt: mijn ervaringen delen, lotgenoten helpen, wil ik mij blijven inzetten voor de zoektochten naar nieuwe kansen op behandelingen of remedies voor deze zieke kinderen. Hiervoor ben ik o.a. deze blog begonnen, hoop ik in de toekomst een boek te gaan schrijven en droom ik van een eigen praktijk in de rouw- en traumaverwerking en zingeving. Ondertussen blijf ik stug doorwerken in mijn eigen proces, waarin alle rouwtaken nu langzaamaan op zijn plek beginnen te vallen. Zo hoop ik de vierder rouwtaak ‘Opnieuw leren genieten van het leven’ uiteindelijk ook te mogen ervaren. Bij de vierde rouwtaak hoort ook het levendig bewaren van de liefde en herinneringen. In Liefde schreef ik hier een eerste stuk over. Maar die blog past ook weer bij de eerste rouwtaak. Door zo vast te houden aan onze liefde, probeer ik me nog wat langer aan hem vast te houden. Ook het schrijven over de herinneringen die we nog hebben gemaakt tijdens het levend verlies hoort bij de vierde taak. Daar heb ik ook al veel over geschreven. Die verhalen komen ook op een later moment online te lezen op deze website.

Voor mij zijn dit best fijne inzichten om op te doen. De laatste paar weken zijn erg donker geweest. Langzaam aan begin ik ook weer de lichtpuntjes te zien. Het vergaren van dit soort inzichten helpt mij die donkere periodes opnieuw te aanvaarden zoals ze zijn. Ik heb er spijt van dat ik de laatste weken even niet bij mijn rouwtherapeute ben geweest. Zij had mij waarschijnlijk veel eerder weer op deze inzichten kunnen wijzen, dan dat ik ze nu pas zelf weer herontdek. De enige reden voor mijn herontdekking is, doordat ik blogde over de verschillende rouwtaken die Rouwarbeid worden genoemd. Daarvoor moest ik er zelf ook weer even opnieuw over lezen. Online en in mijn boek Vingerafdruk van verdriet.

Als advies aan lotgenoten geef ik daarom mee: zorg ervoor dat je echt inzicht hebt in het rouwproces! En ben je dat even helemaal kwijt, zijn de dagen te donker, of lukt het je zelf niet: dan is de taak aan lotgenoten om jou hierbij te helpen. Schaf een boek aan of praat met een rouwbegeleider. Als naaste is het belangrijk dat je kennis hebt van het rouwproces. Zo begrijp jij ook wat er gebeurt en kun je beter inspelen op de behoeften van de rouwouder(s) die je bijstaat.